Rok 1918 przyniósł odrodzenie Polski, jednak nie były jeszcze rozstrzygnięte losy Pomorza.

Wysiłki o przyłączenie tych ziem postępowały dwiema drogami: legalnej i zbrojnej. Legalna polegała na wpływaniu i oczekiwanie sprawiedliwej decyzji konferencji pokojowej w Wersalu.

Po wybuchu rewolucji listopadowej 1918 w Niemczech powstał system rad robotniczo-żołnierskich i chłopskich w których dominowali Niemcy. Powstał również system polskich rad ludowo-miejscowych i powiatowych podporządkowanych Naczelnej Radzie Ludowej wybranej na Polskim Sejmie Dzielnicowym z grudnia 1918 r. w Poznaniu.

Aktywności Bruszan dla Naczelnej Rady Ludowej (podano tylko część działań):

23 września 1919 r. następuje powołanie Powiatowej Komisji Likwidacyjnej mającej przejąć władze w powiecie z rąk niemieckich. Należy zaznaczyć że Rady Ludowe kierowały wszelką działalnością całkowicie legalną.

8 marca 1919 r. w Lubni powstaje Stowarzyszenie Nauczycieli Polaków na Brusy i okolicę. W tym czasie zaczęły zawiązywać się również inne organizacje.

6 stycznia 1919 r. powstaje Polskie Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół" później zdelegalizowane zaczęło działać tajnie. Raporty niemieckie wyrażają zaniepokojenie i podają 800 osób.

Na podstawie towarzystwa "Sokół"  powstała Organizacja Wojska Pomorza. Związane to było z szykowaniem się do wybuchu powstania na Pomorzu w czasie przybycia Wojska Polskiego z Francji do Gdańska pod dowództwem gen. J. Hallera. Jednak z powodów realistycznych plany musiano zmienić. Dokonano również przekształcenie się Organizacji Wojskowej Pomorza w Straż Ludową.

Trwają też liczne rewizje prowadzone przez niemiecką organizację wybitnie antypolską oficjalnie działającą jako Niemiecka Straż Graniczna.

2 sierpień 1919 zostaje powołana przez wiec robotniczy filia Zjednoczenia Zawodowego Polskiego w Brusach.

Maj 1919 zapada decyzja Kongresu Wersalskiego o przyznaniu znacznej części Pomorza-Prus Polsce. Na chwilę tą czekały środowiska mieszkańców Zaborów szykujące się na to od wielu miesięcy i mające już sformułowany własny obraz Polski na ten moment.

Początek 1920 Komitety Ludowe ujawniają swoją skuteczność w organizacji zaopatrzenia oraz przyjmowaniu w mieście i terenie Wojska Polskiego.

30 stycznia 1920 pierwsze oddziały Wojska Polskiego przybywają w bruskie okolice od strony zachodniej (Przymuszewo).

2 luty 1920 uroczyste wkroczenie Wojska Polskiego do udekorowanych Brus i liczne entuzjastyczne powitanie (stąd nazwa jednej z głównych ulic w Brusach).

Był to efekt wysiłku wielu pokoleń Polaków i wykorzystanie korzystnej sytuacji międzynarodowej dla nas.

10 luty 1920 ceremonia symbolicznych zaślubin Polski z morzem w Pucku. Jest to symboliczny moment przejmowania Pomorza we władanie Rzeczpospolitej przez Wojsko Polskie pod dowództwem gen. Józefa Hallera.

{jcomments on}